รู้จักโรค NCDs สาเหตุ และการป้องกันก่อนเกิดโรคร้าย

อาการเหนื่อยง่าย น้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือผลตรวจสุขภาพประจำปีที่เริ่มมีตัวเลขสุ่มเสี่ยง อาจดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อยสำหรับหลายคน แต่ในความเป็นจริง นี่คือสัญญาณเตือนระยะแรกของโรค NCDs หรือกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่กำลังบั่นทอนสุขภาพของคนไทยอย่างเงียบ ๆ อีกทั้งหลายคนยังมักมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นเรื่องของอนาคตและมักเกิดกับผู้สูงอายุ จนกระทั่งโรคลุกลาม นำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ยากควบคุม

ภัยเงียบของโรค NCDs ไม่ได้หยุดอยู่แค่ความเสื่อมถอยของร่างกาย แต่ยังตามมาด้วยภาระทางการเงินที่ยืดเยื้อ ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาโรคเรื้อรังที่ต่อเนื่องยาวนานหลายปี สำหรับใครที่ไม่อยากเป็นกังวลในเรื่องนี้ การทำความเข้าใจสาเหตุ สถิติความเสี่ยงของการเกิดโรค พร้อมวางแผนรับมือเชิงรุกตั้งแต่เนิ่น ๆ จะเป็นทางออกสำคัญในการปกป้องทั้งสุขภาพและเสถียรภาพทางการเงินของตนเองและครอบครัว

โรค NCDs คืออะไร?

โรค NCDs ย่อมาจาก Non-Communicable Diseases ซึ่งเป็นกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และเป็นโรคที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส ทั้งยังไม่สามารถแพร่กระจายจากคนสู่คนได้ แต่เกิดจากความเสื่อมของร่างกายและการมีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง โดยกลุ่มโรค NCDs หลักที่พบได้มากที่สุด ได้แก่

●       โรคเบาหวาน (Diabetes) ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เนื่องจากขาดฮอร์โมนอินซูลิน หรือเกิดภาวะดื้ออินซูลิน

●       โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นภาวะที่ร่างกายมีแรงดันเลือดในหลอดเลือดสูงกว่าระดับปกติอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้หัวใจและหลอดเลือดทำงานหนัก

●       โรคไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia) ภาวะที่มีระดับคอเลสเตอรอลหรือไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงเกินเกณฑ์ ทำให้เสี่ยงต่อการอุดตันของหลอดเลือด

●       โรคหลอดเลือดหัวใจ (coronary artery disease) ภาวะที่หลอดเลือดเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจตีบแคบหรืออุดตัน ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และอาจเกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน

●       โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ภาวะที่หลอดเลือดในสมองตีบ ตัน หรือแตก ทำให้เซลล์สมองขาดเลือดและสูญเสียการทำงาน ส่งผลให้เกิดอาการอัมพฤกษ์ อัมพาต หรือเสียชีวิตได้

●       โรคอ้วนลงพุง (Metabolic Syndrome) เป็นภาวะที่ร่างกายมีการสะสมของไขมันในช่องท้องมากเกินไป ร่วมกับความผิดปกติของระบบเมตาบอลิซึม

โรค NCDs ในคนไทย สถิติความเสี่ยงและแนวโน้มที่ควรรู้

จากข้อมูลของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ระบุว่าโรค NCDs เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในคนไทย ซึ่งจากสถิติพบว่าคนไทยเสียชีวิตจาก NCDs ใน 4 กลุ่มโรคหลัก ได้แก่ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคมะเร็ง โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง และโรคเบาหวาน มากกว่า 400,000 รายต่อปี หรือมากกว่า 1,000 รายต่อวัน คิดเป็นประมาณร้อยละ 74 ของการเสียชีวิตทั้งหมด ตามข้อมูลในแผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อของประเทศไทย พ.ศ. 2566-2570

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าโรค NCDs ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่กำลังเป็นภัยคุกคามสุขภาพอันดับต้น ๆ ของคนไทยทุกช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มวัยทำงานที่เริ่มพบภาวะเบาหวานและความดันโลหิตสูงมากขึ้น ๆ ซึ่งค่ารักษาโรคเบาหวาน ความดัน ค่อนข้างแพง และมักไม่จบด้วยการรักษาเพียงครั้งเดียว เนื่องจากผู้ป่วยจะต้องไปพบแพทย์ ตรวจเลือด และรับยาอย่างต่อเนื่องไปตลอดชีวิต ยิ่งหากเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น มีภาวะไตวายที่ต้องฟอกไต หรือหลอดเลือดหัวใจตีบที่ต้องผ่าตัด ค่าใช้จ่ายก็จะยิ่งพุ่งสูงขึ้นเป็นหลักแสนถึงหลักล้านบาท ซึ่งภาระนี้อาจไม่ได้ตกอยู่กับผู้ป่วยเพียงคนเดียว แต่ยังส่งผลกระทบต่อทั้งครอบครัว รวมถึงระบบสาธารณสุขของประเทศอีกด้วย

ทำไมคนไทยเป็นโรค NCDs มากขึ้น?

พฤติกรรมการใช้ชีวิตแบบที่เพิ่มความเสี่ยงโรค NCDs ในคนไทย ที่พบได้เป็นส่วนมาก มีดังนี้

●       บริโภคอาหารรสจัด อาหารหวาน มัน เค็ม อาหารแปรรูป และเครื่องดื่มชงที่มีปริมาณน้ำตาลสูง ซึ่งหาซื้อได้ง่ายและกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

●       วิถีชีวิตที่ต้องนั่งนิ่ง ๆ นาน ๆ ขยับน้อย เนื่องจากการทำงานออฟฟิศที่ต้องนั่งในท่าเดิม ๆ เป็นเวลานาน ทั้งยังต้องจ้องหน้าจออยู่เป็นประจำ ขาดกิจกรรมทางกาย หรือออกกำลังกายที่เพียงพอ

●       สูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์ โดยสารเคมีและแอลกอฮอล์ส่งผลทำลายระบบหลอดเลือดและอวัยวะภายในอย่างสะส

●       ความเครียดสะสม เนื่องจากการทำงาน หรือการนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ ส่งผลกระทบต่อระบบฮอร์โมนและความดันโลหิต

ปรับพฤติกรรมป้องกันโรค NCDs

วิธีป้องกันโรค NCDs สามารถทำได้ด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงตามหลักสุขอนามัยที่ดี ดังนี้

●       ปรับโภชนาการ ลดหวาน ลดมัน ลดเค็ม เน้นรับประทานอาหารสด ผัก ผลไม้หวานน้อย และธัญพืชไม่ขัดสี

●       เพิ่มกิจกรรมทางกาย ออกกำลังกายระดับปานกลาง อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ เช่น เดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำ

●       งดปัจจัยเสี่ยง เลิกสูบบุหรี่ รวมถึงลดหรือเลิกการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

●       นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ประมาณ 7-8 ชั่วโมงต่อวัน และทำกิจกรรมผ่อนคลายความเครียด เช่น ดูหนัง ฟังเพลง อ่านหนังสือ

●       ตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อประเมินระดับน้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต และระดับไขมันอย่างสม่ำเสมอ

เตรียมพร้อมรับมือค่าใช้จ่ายในการรักษาโรค NCDs ด้วยแผนประกันสุขภาพ

นอกจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตแล้ว การรับมือกับโรค NCDs ยังต้องมีการเตรียมความพร้อมด้านการเงินเพื่อรองรับค่ารักษาพยาบาลที่อาจเกิดขึ้น เนื่องจากโรคเรื้อรังมักมาพร้อมกับค่าใช้จ่ายที่ยืดเยื้อและยาวนาน การมีแผนความคุ้มครองสุขภาพที่ครอบคลุมจึงเป็นทางเลือกที่จะช่วยให้คุณเข้าถึงการรักษาที่มีคุณภาพที่สุดได้อย่างสบายใจ

สำหรับคนที่กำลังมองหาความคุ้มครองที่เหมาะสม การศึกษารายละเอียดและเปรียบเทียบประกันสุขภาพ ถือเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยให้คุณได้รับสิทธิประโยชน์ตรงตามความต้องการและงบประมาณ พรูเด็นเชียล ประเทศไทย พร้อมยืนเคียงข้างคุณด้วยแผนประกันสุขภาพที่หลากหลาย ทั้งยังสามารถเลือกทำสัญญาเพิ่มเติม เพื่อความคุ้มครองที่ครอบคลุมในการรักษาแบบติดตามอาการในกรณีผู้ป่วยนอก (OPD) รวมถึงการรักษาโรคร้ายแรง เพื่อให้คุณและครอบครัวใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจในทุกช่วงเวลา

หมายเหตุ:

●       ความคุ้มครองขึ้นอยู่กับแผนประกันภัยที่เลือก

●       เงื่อนไขความคุ้มครองเป็นไปตามที่กรมธรรม์กำหนด

●       ผู้ซื้อควรทำความเข้าใจรายละเอียดความคุ้มครองและเงื่อนไขก่อนการตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง

ข้อมูลอ้างอิง

●       รามาแชนแนล. (2568, 15 ตุลาคม). โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs): โรคร้ายที่เราสร้างเอง. สืบค้นเมื่อ 30 สิงหาคม 2569 จาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง-ncds-โ/

●       องค์การอนามัยโลก. (2568, 25 กันยายน). Noncommunicable diseases. สืบค้นเมื่อ 30 สิงหาคม 2569 จาก https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

●       ปิโอวานี, ดี., นิโคโลปูลอส, จี. เค., และ โบโนวาส, เอส. (2565). Non-communicable diseases: The invisible epidemic. Journal of Clinical Medicine, 11(19), Article 5939. สืบค้นเมื่อ 30 สิงหาคม 2569 จาก https://doi.org/10.3390/jcm11195939