เคยเป็นไหม? นั่งไถฟีด TikTok หรือ Facebook อยู่เพลิน ๆ แต่พอเงยหน้าขึ้นมาหรือลุกเดิน กลับรู้สึกเหมือนโลกเอียงวูบ หน้ามืด หรือเพดานหมุนคว้าง จนต้องหาที่ยึด หลายคนอาจคิดว่าแค่พักผ่อนน้อยหรือไม่ได้กินข้าว แต่จริง ๆ แล้วนี่คือภัยเงียบของสังคมก้มหน้าที่เรียกว่า Cervical Vertigo หรืออาการเวียนหัวที่มีสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อและกระดูกคอ
นี่คือต้นเหตุสำคัญที่ทำให้คุณก้มเล่นมือถือแล้วเวียนหัวโดยไม่รู้ตัว วันนี้เราจะพาไปเช็กกันว่า อาการบ้านหมุนเกิดจากอะไร? และมีวิธีแก้ไขอย่างไร? ให้ชาวโซเชียลกลับมาทรงตัวได้เป๊ะ โลกไม่หมุนอีกต่อไป
3 เหตุผลที่คุณก้มเล่นมือถือแล้วเวียนหัวเหมือนโลกเหวี่ยง
การก้มเล่นมือถือเป็นเวลานาน ๆ ไม่ได้ส่งผลแค่กับอาการปวดคอหรือไหล่เท่านั้น แต่ยังรบกวนระบบทรงตัวของร่างกายอีกด้วย เพราะคอไม่ได้มีแค่กระดูกและกล้ามเนื้อ แต่ยังมีเส้นประสาท ตัวรับรู้ตำแหน่งของร่างกาย และหลอดเลือดที่ทำงานเชื่อมกับสมอง เมื่อคออยู่ในท่าเดิมนานเกินไป ระบบเหล่านี้จึงอาจเริ่มเสียสมดุล จนเกิดอาการมึนวูบ เวียนหัว หรือรู้สึกเหมือนโลกหมุนได้
1) แรงกดทับมหาศาล น้ำหนักเท่าเด็กประถม
เวลาก้มหน้ามองจอต้องโน้มหัวไปด้านหน้า ทำให้กล้ามเนื้อคอ บ่า และกระดูกคอ ต้องออกแรงพยุงมากกว่าปกติ ยิ่งก้มลึกเท่าไหร่ แรงกดที่คอต้องรับก็ยิ่งเพิ่มขึ้น เพราะเมื่อก้มคอประมาณ 60 องศา คอและบ่าอาจต้องรับแรงกดราว 27 กิโลกรัม ซึ่งใกล้เคียงกับน้ำหนักของเด็กประถมหนึ่งคน
ถ้าอยู่ในท่าเดิมนาน ๆ โดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถเลย กล้ามเนื้อจะเริ่มล้า เกร็ง และตึงสะสม จึงแนะนำให้เปลี่ยนอิริยาบถหรือลุกขึ้นเคลื่อนไหวทุก ๆ 20-30 นาที เพราะเมื่อกล้ามเนื้อคอทำงานหนักต่อเนื่อง สัญญาณที่เกี่ยวข้องกับการทรงตัวอาจเริ่มรวน จนเกิดอาการเวียนหัววูบหรือบ้านหมุนตามมาได้
2) สัญญาณประสาท ‘รับรู้ตำแหน่ง’ ผิดเพี้ยน
บริเวณกล้ามเนื้อคอชั้นลึกมีสัญญาณประสาทที่รับรู้ตำแหน่งของร่างกาย (Proprioceptors) ซึ่งทำหน้าที่ส่งข้อมูลไปยังสมอง เพื่อบอกว่าตอนนี้หัวเราตั้งตรงหรือเอียงแค่ไหน แล้วเมื่อกล้ามเนื้อเหล่านี้ถูกบีบคั้นจากการแบกน้ำหนักนาน ๆ สัญญาณที่ส่งไปจะเริ่มรวนและสับสน สมองจึงได้รับข้อมูลที่ขัดแย้งกัน จนเกิดอาการบ้านหมุน (Vertigo) ขึ้นกะทันหัน
3) การไหลเวียนเลือดติดขัดจากการเกร็ง
เมื่อกล้ามเนื้อคอเกร็งตัวต่อเนื่องจนถึงขีดสุด มันจะทำหน้าที่คล้ายเขื่อนที่ไปบีบรัดหลอดเลือดแดงที่วิ่งผ่านกระดูกคอเพื่อขึ้นไปเลี้ยงสมองส่วนหลัง และระบบทรงตัวในหูชั้นใน ซึ่งนี่คืออาการเวียนหัว หรืออาการวูบที่หลายคนมองข้ามไป เพราะมัวแต่ไปโฟกัสที่อาการทางสายตาเพียงอย่างเดียว
ดังนั้น ถ้าใครกำลังสงสัยว่าอาการบ้านหมุนเกิดจากอะไร ต้องเริ่มสังเกตพฤติกรรมการก้มหน้าเล่นมือถือของตัวเอง เพราะบางครั้งต้นเหตุอาจไม่ได้มาจากหูชั้นในอย่างเดียว แต่อาจเริ่มจากคอที่ต้องแบกรับแรงกดสะสมใกล้เคียงน้ำหนักเด็กประถมจากการก้มหน้าซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน จนกล้ามเนื้อเกร็ง ระบบประสาทเสียสมดุล และกระตุ้นให้เกิดอาการเวียนหัวหรือบ้านหมุนได้ง่ายขึ้นทุกครั้งที่เงยหน้าจากจอมือถือ
แสงสีฟ้า-ความเครียด ชนวนที่ทำให้ระบบประสาทล้า จนรู้สึกวูบ
นอกจากเรื่องของโครงสร้างร่างกายแล้ว แสงที่แผ่ออกมาจากจอ คอนเทนต์ที่เสพจากจอมือถืออยู่ทั้งวัน และปริมาณข้อมูลที่ทะลักเข้ามา ก็เป็นปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้อาการเวียนหัวเกิดขึ้นได้บ่อย ๆ
- แสงสีฟ้า (Blue Light): รบกวนการหลั่งเมลาโทนิน ทำให้นอนหลับไม่สนิท เมื่อร่างกายพักผ่อนไม่เพียงพอ ประสิทธิภาพของหูชั้นใน และสมองในการคุมการทรงตัวจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดในวันรุ่งขึ้น
- ภาวะข้อมูลล้น (Information Overload): การเสพดราม่าหรือข้อมูลมหาศาลทำให้สมองล้าสะสม ระบบประสาทที่คุมอารมณ์ และระบบทรงตัวนั้นเชื่อมถึงกัน เมื่อเครียดสะสมระบบการทรงตัวก็รวนตาม
หูรวน คอพัง หรือเมาจอ? สแกนอาการบ้านหมุนก่อนรักษาผิดจุด
เมื่อระบบการทรงตัวเริ่มรวนจากทั้งกระดูกคอและแสงสีฟ้า ต่อมาคือการแยกแยะว่าอาการที่เป็นอยู่นั้นมาจากคอจริง ๆ หรือมีสภาวะอื่นมาผสมโรงด้วยกันแน่ ? ดังนั้น เพื่อให้ได้รับการรักษาที่ตรงจุดและไม่เสียเวลา เรามาลองเช็กความแตกต่างเบื้องต้นผ่านอาการเหล่านี้กันเลย
● หินปูนในหูเคลื่อน (Benign Paroxysmal Positional Vertigo : BPPV) : นี่คืออาการบ้านหมุนของแท้ หากคุณรู้สึกว่าโลกหมุนคว้างรุนแรง เหมือนโดนเหวี่ยง โดยเฉพาะจังหวะที่ขยับศีรษะ เช่น จังหวะลุกจากที่นอน หรือก้มเก็บของ อาการมักหายเองใน 1 นาที และไม่มีอาการหูอื้อร่วมด้วย นี่คืออาการบ้านหมุนที่เกิดจากตะกอนหินปูนในหูชั้นในหลุด ซึ่งต้องแก้ที่ระบบหูโดยตรง
● ภาวะเมาจอ (Cyber Sickness) : อาการยอดฮิตในกลุ่มคนติดจอ เกิดจากความขัดแย้งของสัญญาณประสาท เมื่อตาเห็นภาพในจอมือถือเคลื่อนไหวรวดเร็ว แต่ร่างกายนิ่งสนิท ทำให้ระบบทรงตัวรวน จนมึนวูบหรือคลื่นไส้คล้ายเมารถ ซึ่งสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเสพหน้าจอโดยตรง
● สัญญาณอันตรายของโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) : หากอาการมึนเวียนหัวไม่ได้มาเดี่ยว ๆ แต่มีอาการผิดปกติทางระบบประสาทอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น หน้าชา ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก หรือตามัวกะทันหัน นี่คือสัญญาณวิกฤตของสมองขาดเลือดที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที และที่สำคัญคือไม่ควรซื้อยาแก้เวียนหัวกินเอง เพราะยาเหล่านี้ทำได้แค่บรรเทาอาการชั่วคราว ไม่ได้รักษาที่สาเหตุ และอาจทำให้คุณชะล่าใจจนมองข้ามสัญญาณอันตรายที่ซ่อนอยู่ได้
สำหรับใครที่สำรวจตัวเองแล้วยังไม่แน่ใจว่าต้นเหตุมาจากไหน การไปพบแพทย์เฉพาะทาง เพื่อทดสอบการทรงตัวคือทางเลือกที่ชัวร์ที่สุด
3 เทคนิคกู้คืนระบบทรงตัว ก่อนโลกหมุน ฉบับคนติดจอ
ถ้าไม่อยากให้คอต้องแบกรับแรงกดสะสมจนโลกเหวี่ยงวูบทุกครั้งที่เงยหน้า ถึงเวลาต้องปรับสรีระก่อนโลกพัง ด้วยการรีเซ็ตพฤติกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน เพราะเทคนิคเหล่านี้ไม่ได้แค่ช่วยลดอาการเวียนหัว แต่ยังช่วยคลายความตึงของคอ บ่า ไหล่ และทำให้บุคลิกภาพดีขึ้นได้ในระยะยาว
ยกจอขึ้นระดับสายตา เปลี่ยนองศาชีวิต
วิธีนี้คือการเลิกก้มหน้าลงไปหาจอ แต่ให้ยกจอมือถือหรือแท็บเล็ตขึ้นมาให้ตรงกับระดับสายตาแทน หากต้องใช้งานนาน ๆ แนะนำให้หาที่วางแขนเพื่อลดภาระของบ่าและไหล่ เพราะการปรับมุมมองเพียงไม่กี่องศานี้จะช่วยลดแรงกดทับที่กระดูกคอได้มหาศาล และบอกลาอาการบ้านหมุน (Vertigo) จากภาวะกล้ามเนื้อคออักเสบเรื้อรังได้ดีขึ้น
สูตร 20-20-20 ทางด่วนรีเซ็ตสมอง
เมื่อไหร่ที่เริ่มรู้สึกมึนวูบจากการไถฟีด ให้ใช้กฎนี้ทันที คือทุก ๆ 20 นาที ให้พักสายตาจากการมองจอ แล้วมองออกไปที่ระยะ 20 ฟุต (ประมาณ 6 เมตร) นาน 20 วินาที เพื่อลดความล้าของระบบประสาท และเปิดโอกาสให้สมองได้ปรับจูนการทรงตัวใหม่ให้สัมพันธ์กับโลกความเป็นจริง
ท่าบริหาร Chin Tuck รีเซ็ตแนวกระดูกคอ
ท่านี้คือหัวใจของการแก้ปัญหาการก้มเล่นมือถือแล้วเวียนหัว วิธีทำคือให้นั่งตัวตรงอกตั้ง แล้วค่อย ๆ เลื่อนศีรษะไปด้านหลังในแนวขนานกับพื้น (จินตนาการว่ากำลังพยายามเก็บเหนียงให้ชิดคอที่สุด) จนรู้สึกตึงที่ฐานกะโหลก ค้างไว้ 5-10 วินาที ท่านี้จะช่วยคืนสมดุลให้กระดูกคอ และคลายกล้ามเนื้อที่บีบรัดเส้นเลือด แนะนำให้ทำ 10 ครั้งต่อรอบ ในทุก ๆ 1 ชั่วโมง
เปิดค่าใช้จ่ายตรวจอาการ "เวียนหัว บ้านหมุน" รู้ไว้ก่อนเช็กสิทธิ์ความคุ้มครอง
แม้หลายอาการเวียนหัวหรือบ้านหมุนจะเริ่มต้นจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน แต่ถ้าลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น การพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้ตรงจุดก็เป็นอีกขั้นตอนสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม เพราะในบางกรณีอาจจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติม เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของอาการ โดยการตรวจวินิจฉัยอาจมีค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไปตามอาการ แพ็กเกจ และโรงพยาบาล เช่น
● การตรวจระบบหูชั้นในและระบบทรงตัว (Vestibular Testing : VNG) : เช็กตะกอนหินปูนหลุด หรือการทำงานของระบบประสาททรงตัว เพื่อหาสาเหตุอาการบ้านหมุน ซึ่งแต่ละโรงพยาบาลก็มีราคาแตกต่างกัน เช่น โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ราคาเริ่มต้น 800 บาท หรือโรงพยาบาล BNH ราคา 6,900 บาท
(ราคาค่าตรวจ VNG อ้างอิงจากโปรแกรมตรวจอาการเวียนหัวและระบบทรงตัว ณ เดือนพฤษภาคม 2569)
● การตรวจ MRI สมอง (Magnetic Resonance Imaging) : หากแพทย์วินิจฉัยว่ามีความจำเป็นต้องตรวจเช็กระบบประสาทส่วนกลางเพิ่มเติม แต่ละโรงพยาบาลมีราคาแตกต่างกัน เช่น ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ราคาเริ่มต้น 8,800 บาท หรือโรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล ราคาเริ่มต้น 24,000 บาท
● (ราคาค่าตรวจ MRI สมอง อ้างอิงจากอัตราค่าบริการตรวจทางรังสีวิทยาพื้นฐาน สำรวจ ณ เดือนพฤษภาคม 2569)
หมายเหตุ
● ทั้งนี้ ราคาอาจเปลี่ยนแปลงตามโปรโมชัน และนโยบายของโรงพยาบาล
● ราคาเริ่มต้นเฉพาะค่าตรวจทางห้องปฏิบัติการ ไม่รวมค่าบริการและค่าแพทย์ และในกรณีที่ใช้สิทธิประกันสังคม บัตรทอง ค่ารักษาจะขึ้นอยู่กับสิทธิ์และการประเมินของแพทย์ ส่วนใหญ่ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ดังนั้น ราคาข้างต้นจึงเป็นเพียงอัตราสำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ต้องการชำระเงินเองเต็มจำนวนเท่านั้น
หลังจากดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะโลกหมุนในชีวิตประจำวันแล้ว อีกสิ่งที่ช่วยเพิ่มความอุ่นใจได้มากขึ้น คือการมีแผนคุ้มครองสุขภาพที่พร้อมรองรับในวันที่เจ็บป่วย ขอแนะนำประกันชีวิตและสุขภาพออนไลน์ PRUMhao Mhao Double Sure ดูแลแบบ “เหมา เหมา” จ่ายค่ารักษาผู้ป่วยใน (IPD) สูงสุด 2 ล้านบาทต่อรอบปีกรมธรรม์ เลือกซื้อความคุ้มครองเพิ่มเติมได้ทั้ง OPD หรือค่าชดเชยรายได้ หรือความคุ้มครองโรคมะเร็ง เจอ จ่าย จบ ให้คุณใช้ชีวิตได้มั่นใจขึ้น ทั้งในวันที่โลกนิ่ง และวันที่โลกเหวี่ยงวูบแบบไม่ทันตั้งตัว คลิกเลย! https://link.prudential.co.th/ZteQq
จะเห็นได้ว่าอาการเวียนหัวหรือโลกหมุนไม่ใช่เรื่องเล็ก แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลังรับภาระหนักเกินไป การแยกต้นตอให้ชัดและปรับพฤติกรรมตั้งแต่วันนี้ คือทางออกสำคัญที่จะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจมากขึ้น เพราะเมื่อร่างกายได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม และมีตัวช่วยคอยเพิ่มความอุ่นใจในวันที่ไม่คาดคิด ก็เหมือนได้มีอีกแรงคอยดูแลอยู่ข้าง ๆ เพื่อให้การใช้ชีวิตในทุกวันดีขึ้นกว่าเดิม
หมายเหตุ
● ความคุ้มครองขึ้นอยู่กับแผนประกันภัยที่เลือก
● เงื่อนไขความคุ้มครองเป็นไปตามที่ระบุในกรมธรรม์
● ผู้ซื้อควรทำความเข้าใจรายละเอียดความคุ้มครอง และเงื่อนไขก่อนการตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง
● เบี้ยประกันสุขภาพ สามารถนำมาใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้สูงสุดไม่เกิน 25,000 บาทต่อปี และเมื่อรวมกับเบี้ยประกันชีวิต สามารถลดหย่อนได้สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท ทั้งนี้ เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด
ข้อมูลอ้างอิง
● https://www.bangkokeyehospital.com/en/blogs/blue-light-impact
● https://www.bnhhospital.com/th/bppv/
● https://www.dailynews.co.th/news/5592870/
● https://doctorathome.com/disease-conditions/225
● https://fpnotebook.com/Endo/Exam/WghtMsrmntInChldrn.htm
● https://www.gj.mahidol.ac.th/main/bppv
● https://health.kapook.com/view298404.html
● https://www.healthline.com/health/eye-health/20-20-20-rule
● https://mbrace.bnhhospital.com/en/product/ear-standard-vestibular/
● https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7914771/
● https://pt.mahidol.ac.th/ptcenter/knowledge-article/text_neck_syndrome/
● https://www.rajthanee.com/package-promotion/brain-mri
● https://www.rush.edu/news/power-good-posture
● https://samitivejchinatown.com/th/article/eyes-lasik/what-is-blue-light
● https://www.spine-health.com/wellness/exercise/easy-chin-tucks-neck-pain
● https://thematter.co/brief/231354/231354
● https://thematter.co/lifestyle/work-life/cybersickness-that-effect-us/150251
● https://vestibular.org/article/coping-support/psychology/thinking-memory-focus/
● ราคาค่าตรวจ VNG อ้างอิงจากโปรแกรมตรวจอาการเวียนหัวและระบบทรงตัว โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข https://phdb.moph.go.th/main/upload/web_news_files/jqsd49irwcg0ogswgk.pdf
● ราคาค่าตรวจ VNG อ้างอิงจากโปรแกรมตรวจอาการเวียนหัวและระบบทรงตัว โรงพยาบาล BNH https://mbrace.bnhhospital.com/en/product/ear-standard-vestibular/
● ราคาค่าตรวจ MRI สมอง อ้างอิงจากอัตราค่าบริการตรวจทางรังสีวิทยาพื้นฐาน ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ราคาจากศูนย์ เอ็ม อาร์ ไอ
● ราคาค่าตรวจ MRI สมอง อ้างอิงจากอัตราค่าบริการตรวจทางรังสีวิทยาพื้นฐาน โรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok-bone-brain/package/brain-healthy-with-basic-brain-health-screening
